यूट्यूबर ज्योती मल्होत्रा: पाकिस्तानचा ‘हनीट्रॅप’ उघड; ‘रॉ’-‘आयबी’ चौकशी

माझा आवाज प्रतिनिधी

यूट्यूबर ज्योती मल्होत्रा: पाकिस्तानचा ‘हनीट्रॅप’ उघड; ‘रॉ’-‘आयबी’ चौकशी

मुंबई, २० मे, २०२५:

राष्ट्रीय सुरक्षेला महाधक्का! यूट्यूबर ज्योती मल्होत्रा प्रकरणात पाकिस्तानचे ‘स्टेट-स्पॉन्सर्ड टेररिझम’चे धागेदोरे; ‘रॉ’ आणि ‘आयबी’ची निर्णायक कारवाई

मुंबई, २० मे, २०२५:

देशभरात सध्या एका अत्यंत गंभीर, संवेदनशील आणि राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण प्रकरणाची चर्चा सुरू आहे, ज्यात प्रसिद्ध सोशल मीडिया यूट्यूबर ज्योती मल्होत्रा हिचा थेट पाकिस्तानमधील गुप्तहेर संघटना आयएसआय (Inter-Services Intelligence) शी असलेला संबंध उघड झाल्याने संपूर्ण यंत्रणा सतर्क झाली आहे.

गुप्तचर यंत्रणांच्या सखोल तपासानुसार, ज्योती मल्होत्रा हिला पाकिस्तानी गुप्तहेर दानिश याने अत्यंत सुनियोजित पद्धतीने ‘डिजिटल हनीट्रॅप’ आणि ‘ब्रेनवॉश’च्या माध्यमातून आपल्या जाळ्यात अलगद ओढले होते.

तिच्याकडून तीन मोठी आणि देशाच्या संवेदनशील माहितीशी संबंधित कामे करून घेतल्याचे आता स्पष्ट झाले आहे.

या प्रकरणाने भारताच्या राष्ट्रीय सुरक्षेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असून, आता देशाच्या सर्वोच्च गुप्तचर संस्था ‘रॉ’ (Research and Analysis Wing) आणि ‘आयबी’ (Intelligence Bureau) यांनीही या प्रकरणाच्या उच्चस्तरीय तपासात उडी घेतली आहे.

या घटनेकडे केवळ एका व्यक्तीचे ‘देशद्रोही’ कृत्य म्हणून न पाहता, पाकिस्तानकडून सुरू असलेल्या ‘स्टेट-स्पॉन्सर्ड टेररिझम’ आणि ‘माहिती युद्धा’चा (Information Warfare) एक भाग म्हणून पाहिले जात आहे.

मिळालेल्या तपशीलानुसार, दानिश याने ज्योती मल्होत्रा हिला सुनियोजित पद्धतीने ‘ब्रेनवॉश’ केले होते.

तिच्या सोशल मीडियावरील प्रचंड लोकप्रियतेचा आणि तिच्या यूट्यूब चॅनलच्या मोठ्या प्रेक्षकवर्गाचा (विशेषतः तरुण आणि ग्रामीण भागातील प्रेक्षक) उपयोग करून भारतात पाकिस्तानधार्जिणा प्रचार करण्याचे, भारतविरोधी भावना भडकवण्याचे आणि भारताच्या प्रतिष्ठेला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर धक्का लावण्याचे मोठे षडयंत्र रचले जात होते.

तपास यंत्रणांनी ज्योती मल्होत्राच्या चौकशीतून अनेक धक्कादायक आणि देशासाठी चिंतेचे तपशील मिळवले आहेत.

दानिश हा एक अत्यंत प्रशिक्षित आणि अनुभवी पाकिस्तानी गुप्तहेर असून, तो आयएसआयसाठी काम करत असल्याचे समोर आले आहे.

त्याने ज्योतीला पाकिस्तानमध्ये व्हिसा मिळवण्यापासून ते तेथील पंचतारांकित हॉटेलमध्ये राहण्या-खाण्याच्या व्यवस्थेपर्यंत सर्व मदत केली होती.

याबदल्यात त्याने ज्योतीला तीन महत्त्वाची आणि भारताच्या सुरक्षिततेला थेट धोका निर्माण करणारी कामे सोपवली होती.

हे प्रकरण केवळ एक ‘हनीट्रॅप’ नसून, देशाच्या अंतर्गत आणि बाह्य सुरक्षेसाठी एक गंभीर आव्हान आहे.

भारताला अस्थिर करण्याचे आणि समाजात फूट पाडण्याचे हे एक मोठे षडयंत्र असल्याचे तपासातून समोर येत आहे.

दानिशने ज्योतीला नेमकी कोणती कामं सोपवली होती? सविस्तर विश्लेषण

प्राथमिक माहितीनुसार, दानिशने ज्योतीला सोपवलेली तीन प्रमुख कामे खालीलप्रमाणे आहेत, जी भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आणि दूरगामी परिणाम करणारी आहेत:

१. भारताविरोधात अपप्रचार आणि माहितीचा गैरवापर (Anti-India Propaganda and Sophisticated Disinformation Campaigns): ज्योतीला तिच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा आणि तिच्या मोठ्या प्रेक्षकवर्गाचा वापर करून भारत सरकार, भारतीय सेना आणि देशाच्या धोरणांविरोधात पद्धतशीरपणे नकारात्मक प्रचार करण्यास सांगण्यात आले होते.

यामध्ये विशेषतः जम्मू-काश्मीरमधील सद्यस्थिती, भारतातील मानवाधिकार स्थिती, अल्पसंख्यांकांवरील कथित अत्याचार आणि देशाच्या आर्थिक तसेच सामाजिक धोरणांबद्दल चुकीची, खोटी आणि दिशाभूल करणारी माहिती पसरवणे हा यामागे मुख्य उद्देश होता.

देशात अंतर्गत अस्थिरता निर्माण करणे, जातीय सलोखा बिघडवणे, धार्मिक तेढ निर्माण करणे आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची प्रतिमा मलिन करणे हे या षडयंत्राचे मुख्य उद्दिष्ट होते. यूट्यूबर असल्याने ज्योतीचा मोठा चाहतावर्ग होता, ज्याचा वापर करून सहजपणे चुकीची माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवता येत होती.

हे केवळ शाब्दिक अपप्रचार नव्हते, तर विशिष्ट फोटो, व्हिडिओ आणि संपादन केलेल्या सामग्रीचा वापर करून जनतेची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न होता.

२. संवेदनशील माहिती गोळा करणे आणि हेरगिरी (Collection of Sensitive Information and Strategic Espionage): गुप्तचर यंत्रणांच्या माहितीनुसार, ज्योतीला काही विशिष्ट ठिकाणे, व्यक्ती आणि कार्यक्रमांची संवेदनशील माहिती गोळा करण्यास सांगितले होते.

यामध्ये संरक्षण आणि सुरक्षा संबंधित आस्थापने (उदा. लष्करी छावण्या, नौदलाचे तळ, हवाई दलाचे स्टेशन), महत्त्वाच्या सरकारी बैठकांचे तपशील, उच्चपदस्थ अधिकारी किंवा महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या हालचाली, विविध शहरांमधील महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचे (उदा. मोठे पूल, धरणे, ऊर्जा प्रकल्प) तपशील आणि त्यांची सुरक्षा व्यवस्था याबद्दलची माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न होता.

तिच्या सार्वजनिक दौऱ्यांच्या निमित्ताने, भेटींच्या बहाण्याने किंवा सोशल मीडियावरील लाइव्ह स्ट्रीम्सच्या माध्यमातून ती ही माहिती गोळा करत असल्याची शक्यता आहे.

या हेरगिरीमुळे देशाच्या सामरिक आणि आर्थिक गुप्ततेला थेट धोका निर्माण होऊ शकतो. तिच्या मोबाईल, लॅपटॉप, पेन ड्राइव्ह आणि इतर डिजिटल उपकरणांमधून यासंबंधीचे काही महत्त्वाचे दुवे मिळाले असून, त्यांचा सखोल फॉरेन्सिक तपास सुरू आहे.

यामध्ये एन्क्रिप्टेड संदेश आणि विशिष्ट स्थानांचे जीपीएस डेटा देखील सापडल्याची शक्यता आहे.

३. नवीन ‘मोहरे’ तयार करणे आणि नेटवर्क विस्तार (Recruitment of New Assets and Expansion of Sleeper Cell Network): दानिशने ज्योतीला भारतात नवीन ‘मोहरे’ म्हणजेच इतर भारतीय नागरिकांना आपल्या जाळ्यात ओढण्यास मदत करण्यास सांगितले होते.

हे ‘मोहरे’ विशेषतः तरुण, उच्चशिक्षित आणि प्रभावशाली व्यक्तिमत्त्वे असणे अपेक्षित होते, जेणेकरून त्यांच्या माध्यमातून अधिक लोकांना प्रभावित करता येईल आणि आयएसआयचे हेरगिरी नेटवर्क भारतात अधिक व्यापक करता येईल.

यासाठी सोशल मीडियाचा वापर करून लोकांना भावनिक किंवा आर्थिक आमिष दाखवून जाळ्यात ओढण्याचे प्रयत्न सुरू होते.

‘हनीट्रॅप’च्या माध्यमातून लोकांना अडकवून त्यांच्याकडून माहिती काढण्याचे किंवा त्यांना देशविरोधी कामांसाठी प्रवृत्त करण्याचे षडयंत्रही यात दडलेले असण्याची शक्यता आहे.

या ‘मोहरां’ना स्लीपर सेल (Sleeper Cells) म्हणून भविष्यात वापरण्याचा आयएसआयचा इरादा होता, ज्यामुळे देशाच्या सुरक्षेला मोठा धोका निर्माण झाला असता.

ज्योती मल्होत्रा हिने २०२३ मध्ये दोन वेळा पाकिस्तानचा दौरा केला होता.

या दौऱ्यांमध्ये ती आयएसआयच्या उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांना भेटली आणि त्यांच्याशी एन्क्रिप्टेड ॲप्सद्वारे (जसे की सिग्नल, टेलिग्रामचे काही गोपनीय चॅनेल, व्हॉट्सॲपचे काही विशिष्ट गट) आणि डार्क वेबच्या माध्यमातून अत्यंत गोपनीय पद्धतीने संपर्कात राहिली.

दानिश हा अत्यंत चलाखपणे ज्योतीला वापरत होता आणि तिला आपण केवळ अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा वापर करत असल्याचे भासवले होते.

तिला पाकिस्तानमध्ये ‘शांतता आणि सलोख्याचा’ संदेश देण्यासाठी बोलावले जात असल्याचे भासवण्यात आले होते, जेणेकरून तिला संशय येणार नाही.

मात्र, प्रत्यक्षात ती भारताच्या विरोधात कट रचणाऱ्यांचे प्यादे बनली होती.

तिच्या यूट्यूब चॅनलवर दानिशसोबतचे काही व्हिडिओ देखील आढळले आहेत, ज्यामुळे या कनेक्शनला अधिकृत दुजोरा मिळतो आणि हे षडयंत्र किती खोलवर रुजले होते, हे स्पष्ट होते.

ज्योती मल्होत्राच्या चौकशीत तिने कोणताही पश्चात्ताप दर्शवला नसल्याचे समोर आले आहे, ज्यामुळे तिच्यावर झालेल्या ‘ब्रेनवॉश’ची तीव्रता आणि पाकिस्तानी गुप्तहेर यंत्रणांच्या कामाची पद्धत स्पष्ट होते.

तिच्या मानसिकतेवर याचा इतका प्रभाव पडला आहे की तिला आपल्या कृत्यांची गांभीर्यता अजूनही लक्षात आलेली नाही, असे तपास अधिकाऱ्यांचे मत आहे.

या प्रकरणी मुंबई पोलीस आणि केंद्रीय तपास यंत्रणा (रॉ आणि आयबी) अधिक सखोल चौकशी करत असून, ज्योतीचे बँक व्यवहार (विशेषतः आंतरराष्ट्रीय व्यवहार), तिच्या आंतरराष्ट्रीय प्रवासाचा सविस्तर इतिहास, तिच्या सोशल मीडिया पोस्ट्स आणि व्हिडिओंमधील छुपे संदेशांचे विश्लेषण आणि तिच्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे (मोबाईल फोन, लॅपटॉप, हार्ड ड्राइव्ह, टॅबलेट) यांची कसून फॉरेन्सिक तपासणी केली जात आहे.

तिच्याकडून जप्त करण्यात आलेल्या डिजिटल पुराव्यांच्या आधारे, हेरगिरीच्या या मोठ्या नेटवर्कमधील इतर घटकांचाही शोध युद्धपातळीवर सुरू आहे.

राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी ही एक अत्यंत गंभीर बाब असून, या प्रकरणी कठोर कायदेशीर कारवाई अपेक्षित आहे.

भारतीय नागरिकांनी अशा प्रलोभनांना बळी पडू नये, सोशल मीडियावरील अनोळखी व्यक्तींशी संवाद साधताना अत्यंत सावधगिरी बाळगावी आणि कोणत्याही संशयास्पद हालचालीची माहिती तात्काळ सुरक्षा यंत्रणांना द्यावी, असे आवाहन सुरक्षा यंत्रणांनी केले आहे.

देशाच्या हितासाठी प्रत्येक नागरिकाचे जागरूक असणे हीच खरी राष्ट्रसेवा आहे.

अशाच महत्त्वपूर्ण आणि ताज्या घडामोडींसाठी ‘माझा आवाज’ न्यूज पोर्टलला आणि आमच्या यूट्यूब, इंस्टाग्राम, ट्विटर सह इतर सोशल मीडिया हँडल्सना नक्की फॉलो करा.